HADI SIMDI DE BILMEDIGINIZ YERDEN ET ALIN VE BILMEDIGINIZ
YERDEN YEMEK YIYIN BAKALIM...'
Gaziosmanpasa Hacimasli köyü domuz çiftligi'nin sulari ve kati atiklari
Türkiye'deki domuz çiftliklerinde yillik 3 milyon kg. civarinda et
üretiliyor. Bu rakam neredeyse kirmizi et üretiminin yarisi. Üretilen
domuzlar otellere, yemek fabrikalarina ve marketlere 'kiyma' seklinde
satiliyor. Domuz etini Salam, sosis olarak da piyasaya sürmek en sik
kullanilan yöntem. Peki neden domuz?
'Dinen yasak olmasina, Türk yemek kültürüne aykiri bulunmasina ragmen neden
domuz cazip bir konu?'
Çünkü domuz yetistiriciligi kârli bir is. Domuz üretken bir
hayvan. Cinslerine ve yasina göre yilda bir, iki, bazen de üç kez ve her
batinda 15-20'ye kadar varan yavru dünyaya getirebiliyor. Bir domuz yilda iki
kez dogum yapsa, her batindan 10 yavru yasasa, 20 sene yasayan bir
domuzun 400 yavrusu oluyor. Ve dahasi yeni dogmus bir domuz 4-5 ayda
100 kiloya kadar çikabiliyor.
Normal Sartlarda evcil bir domuzun yüzde 30'u yag olarak ayrilabilmekte iken bu
rakam bazen yüzde 50'yi bulabiliyor.Yani
Beslenmesi kolay, cam disinda -leş dahil- her seyi yiyebiliyor. Her domuz da
ortalama 80-100 kiloya ulastigi zaman kesiliyor. Kaba bir hesapla sadece bu
çiftlikten yilda yaklasik 1 milyon kg. et çikiyor.
Bu etlerin hangi kanalla, nerelere satildigi meçhul. Diger çiftlikler de göz
önüne alindiginda Türkiye'de yaklasik 3 milyon kg domuz etinin piyasaya degisik
yollarla sürüldügü ortaya çikiyor.
Türkiye'deki toplam kirmizi et tüketiminin de 6 milyon kg. oldugu göz önüne
alinirsa tablonun vahameti daha da netlesiyor. Kilosu 1 ile 3.5 milyon lira
arasinda satilan bu domuz etlerinin agirlikli olarak kiyma, sucuk, salam ve
sosis olarak satildigi dile getiriliyor. Çiftlik çalisanlarindan Ismail Türk'ün
verdigi bilgiye göre kesilen etler toplu olarak büyük otellere, yemek
fabrikalarina kiyma ve sosis gibi ürünler olarak satiliyor.
Bu ve benzeri çiftliklerden resmi olarak bes firma domuz satin aliyor:
Çerkezo, Polonez, Nuta, Namet ve Sütte ...
1.
Çerkezo aldigi ürünleri Salam Sosis olarak piyasaya sürerken ayni
zamanda Tesvikiye'deki Sarküterisinden de nihai tüketiciye ulasiyor. (ki bu
firmanin bir de TADET adi altinda otellere ürün sattigi bir markasi daha
bulunuyor...) Ayni zamanda butik magazalarda ve ulusal zincir magazalarda
satilan BONUS markali ürünlerin üreticisi de ÇERKEZO...
2- Ayazaga'daki Çerkezo'nun hemen yaninda üretim yapan
SÜTTE firmasi da salam, sosis ve jambonlarini markasiyla satiyor. Ancak
bilinen bu firmalar ürünleri çesitli zamanlarda farkli isimlerde piyasaya
sürüyor. Daha önce Sütte olarak piyasaya sürülen domuz mamulleri son dönemde PIGGY
adiyla satiliyor. Üstelik ünlü Amerikan fast food zincirlerinden Little
Caesar's Pizza tam 10 yili askin süreden beri et mamullerini SÜTTE firmasindan
temin edip bizlere bir güzel yediriyor.
3-
POLONEZ 5 yil öncesine kadar resmi olarak domuz ürünleri imal edip
MIGROS'larda açik açik ürünlerini satarken, son yillarda %100 dana etinden
ürünler imal ettigini iddia ediyor.
'Peki ya bunlari göz göre göre magazalarinda sattiran satin alma müdürleri
aldiklari rüsvetin yani sira bu milletin vebalini aldiklarini da biliyorlar mi
sizce?'
POLONEZ'in ciddi anlamda piyasaya yayilmasindaki en büyük faktör MIGROS'
tur . O dönem Migros'un et mamulleri satin almasinda olan (Su an oyuncak
reyonunda satin almacilik yapan) Coskun bey'in büyük paralar karsiliginda POLONEZ'le
isbirligi içerisinde oldugunu ve bizzat domuzlari bizlere yediren kisi oldugunu
biliyor muydunuz?
Peki ya
Migros'ta çalisan tüm tezgahtarlarin eksiksiz olarak her ay sonunda
POLONEZ 'in sahibi MUSTAFA AKKAS beyden (veya satis müdürü sifati ile
çalisan ALI ÖZYAVAS'tan) maaslarini ve primlerini (bizlere sattiklari et
mamulleri üzerinden ) aldiklarini biliyor muydunuz?
Peki
METRO GROS MARKETLER'in (Su anki degil bir önceki) satin
almaciligini yapan kisinin Su an BAGDAT CADDESINDE bulunan Polonez - Barbekü
restoranlari'nin sahibi oldugunu biliyor muydunuz?
Peki Izmir'in kalesi olarak görülen
KiPA Marketler'in satin almaciligini yapan bayanin Polonez'in
resmi hissedari oldugunu biliyor muydunuz?
PEKI AMERIKAN FAST FOOD ZINCIRI
DOMINO'S PIZZA ve ALMAN EKOLÜ DR.OETKER PIZZALARIN IÇERISINDE POLONEZ
ET MAMULLERININ KULLANILDIGINI BILIYOR MUYDUNUZ?
PEKI
GIMA MARKALI VE PIYASALARDA SATILAN OPI MARKALI ÜRÜNLERI POLONEZ'IN
ÜRETTIGINI VE BUNUN KARSILIGINDA NE KADAR PARA YEDIRDIGINI BILIYOR MUSUNUZ?
'Peki, sizce Türkiye'de domuz eti yemeyen insan kalmis midir?'
4-
NUTA öncelikle 7 TEPE markasi ile taninmakla beraber Güneydeki -
Her sey dahil - tatil köylerinin bir numarali tedarikçisi, e tabi yabanci
turistlerin yaninda yerli turistlerde güme gidiyor. Bu firmalar özellikle büyük
alisveris merkezlerinde ayri bir stant açiyorlar. Ancak küçük Sarküterilerde
karisik olarak duruyor ve birçok tüketici farkina varmadan domuz ürünlerini
satin alabiliyor . Üstelik isin ilginç tarafi bu firma Simdi de firma tanitim
cd si hazirlamis Carrefour gibi büyük hipermarketlerde ne kadar hijyenik
üretim yaptigini anlatiyor. Ama 7 TEPE SOSIS hafta sonlari marketlerde
KDV dahil 2.900 YTL ye satiliyor.
Çünkü maalesef bu adamlar sosislerin içerisinde hayvan küspesi gibi lafini bile
etmek istemedigimiz katkilar kullaniyorlar . Domuz hammaddeli salam ve
sosislerin kesiminin yapilip piyasa sürüldügü bir baska yer de
NUTA'nin üretimini yapan kisinin islettigi Dolapdere'deki imalathane. (IDEAL
markali salam sosis imalatçisi )
5-
NAMET ünlü EMINÖNÜ HASIRCILAR ÇARSISININ IÇINDE yillardir taninan
NAMLI PASTIRMACI'nin modern hali !!! Su an modern(!) üretim tesisleri BAYRAMPASA
MEGACENTER (GIDA HALI) içinde derme çatma bir imalathaneden öteye
geçemeyecek konumda olan ve üretim kapasiteleri aylik -günün 24 saati
çalistiklarini düsünürseniz- 70 tonu geçemeyecek olan bu imalathanede NAMET
ayda 270 ton et mamulü üretiyor ve satiyor.
Bu aradaki 200 tonluk kapasite açigini ise ISTANBUL DISINDA ne id ügü belirsiz
imalathanelerde, merdiven alti firmalarda üretim yaptirip üzerine ' %100 NAMET
KALITESI' bastiktan sonra (üretim yeri olarak BAYRAMPASA'daki adreslerini
gösteriyorlar) bizlere afiyetle yediriyorlar.
Carrefour
ve diger tüm zincir magazalarda POLONEZ'in uyguladigi benzer taktikleri
uygulayan NAMET bugün kapasitesinin 3 kat üzerinde üretim yaparak
gururla ülkemizi temsil ediyor.
Peki, Cem Yilmaz'in dedigi gibi janjanli ambalaja sahip
NAMLI pastirmalari'nin sahipleri olan Engin ve Esen Mepa
kardeslerin ayni zamanda Çorlu'daki domuz çiftliklerinin yari hissesine sahip
olduklarini da biliyor muydunuz?
2000 yilinda patlak vermis olan kaçak buffalo etlerinin de NAMLI
pastirmalari'nin sahipleri olan Engin ve Esen Mepa kardesler tarafindan
getirildigini hatta Bayrampasa'daki imalathanelerinin gazetecilerin ve
kameralarin gözü önünde basildigini, Engin Mepa'nin Show TV'ye, o
dönemin 1 trilyon lirayi kendi elleriyle hediye ettigini, sonra da Milliyet,
Hürriyet ve Sabah gazetelerine verdikleri dev ilanlarla tüm olanlari ve
baskinlari yalanladiklarini biliyor muydunuz?
NAMLI
Pastirmalarinin hem % 5 hissesine sahip olan, hem de imalat müdürlügünü yapan
Muzaffer adindaki sahsin ayni dönemde kardesi ile Bagcilar semtinde açmis
oldugu imalathanede at ve esek etinden yaptigi pastirmalari dilimleyerek zincir
marketlere sattiklarini biliyor muydunuz?
2004 yilinda da Ugur Dündar ekibi tarafindan basilarak ekranlarda
gösterildigini hatirlayabildiniz mi?
Domuz konusunda herkes topu başkasina atiyor. Bu noktada tüketicinin yapmasi
gereken seyi Çevre Saglik Il Müdürlügü Gida ve Çevre Kontrol Subesi Müdürü
Irfan Yilmaz özetliyor;
'- Piyasadaki etleri denetlemek mümkün olmuyor.'
'Kisacasi ne yediginize dikkat edin. Çok emin olmadiginiz bilmediginiz
markalarin ambalaj güzelligine kanmayin.'
Ömer KIZILIRMAK
TÜBITAK-SAGE Planlamalar ve Kalibrasyon Birim Amiri
| < Önceki | Sonraki > |
|---|









