.

Hac, husisi mekanı, hususi zamanda, hususi fiillerle[1] ziyaret etmektir. İmamı Muhammedin hılafına,[2] fevri (hemen) olarak ömürde bir kere olmak üzere, İslam, hürriyet, akıl, buluğ, sıhhat, azık ve yol masrafına kudret ve asli ihtiyaçlarından ve dönene kadar aile fertlerinin nafakasından fazla olarak yol emniyetiyle birlikte gidip gelme masraflarına kudret şartlarıyla birlikte farz kılındı. Hacı eğer kadın ise bulunduğu yerle Mekke arasında sefer mesafesi varsa koca veya mahreminin bulunması da şarttır. Kadın kocası veya mahremi olmaksızın hac edemez. Mahremin akıl, baliğ olması, mecusi ve fasık olmaması şart kılındı. Mahremin nafakası kadın üzerinedir. Kadın mahremiyle kocasının izni olmadan da farz haccını yapar.

Şayet çocuk veya köle ihrama girse, çocuk buluğa erse veya köle hür edilse, bu şekilde (hac fiillerine) devam etseler, farz haccı yerine caiz olmaz. Eğer çocuk ihramını farz hac için yenilerse sahihtir, köle ise böyle değildir.

Haccın farzı, ihram ki bu şarttır, Arafat’ta vakfe ve tavafı ziyarettir. Bu ikisi rükunlarıdır.

Haccın vacibleri, Müzdelifede vakfe, Safa ve Merve arasında sa’y (koşmak), taşları atmak, dışardan gelenler için tavafı sader[3], saçı tıraş etmek veya kısaltmak ve terk edilmesiyle kurban kesmek vacib olan fiillerdir. Bu ikisi (farz ve vacibi)nden gayrısı sünnet ve edepleridir.

Hac ayları Şevval, Zilka’de ve Zilhicce’nin ilk on günüdür. Bu aylardan evvel ihrama girmek mekruhtur.

Umre sünnettir.

MÎKATLAR (İhrama girilen Yerler)

Medineliler için mîkat Zulhuleyfe’dir, Şamlılar için Cuhfe’dir, Iraklılar için Zatu-ırk’tır, Necidliler için Karn’dır, Yemenliler için Yelemlem’dir. Bu mikatlar, orada oturanlar ve oralardan geçenler için de mikattır.

Mekke’ye girmeyi kast eden için, ihrama girmeyi mikattan geri bırakmak haramdır. Mikattan evvel ihrama girilmesi caizdir, bu efdaldir. Mikat bölgesinde oturanlar için, Mekke’ye ihramsız girmek helaldir. Onun ihram vakti, Hıll[4] bölgesidir. Mekke’de oturanlar için mikat, hacta Harem bölgesidir, Ümrede Hıll bölgesidir.

İHRAM HAKKINDA BİR FASIL

İhrama girmeyi murat edince tırnaklarını kesmesi, bıyıklarını kısaltması, menduptur. Sonra abdest alır veya gusleder, gusletmesi efdaldir. Şayet yıkanmış olsalar da, yeni ve beyaz izar ve ridasını[5] giyer. Beyaz ve yeni olmaları efdaldir. Veya bütün avret mahallini örten tek bir elbise giyse caizdir. Kokulanır ve iki rekât namaz kılar. Eğer Haccı ifrad için ihrama girmişse, iki rekâtın peşinde söyle dua eder:

‘Allahım ben hac yapmayı murad ediyorum, bunu bana kolay et ve bunu benden kabul et’. Eğer kalbiyle niyet ederse ona yeterlidir.

Sonra telbiye okuyarak şöyle der:

‘Lebbeyk, Allahümme lebbeyk, lebbeyk la şerike leke Lebbeyk, innel hamde venni’mete leke vel mülk, la şerike lek’.

‘Emret Allahım, emrine hazırım, senin hiç bir ortağın yoktur, emret Allahım, muhakkak hamd ve nimet ve mülk senindir, senin hiç ortağın yoktur’.

Telbiyeyi bundan noksan okumaz. Ziyade edilmesi caizdir. Niyet edip telbiye okuyunca, muhakkak ihrama girmiş oldu.

(Bundan sonra) Refesten, fasıklıktan, cidalden, kara avlarını öldürmekten, kara avına işaret etmek veya delalet etmekten, bit öldürmekten, kokulanmaktan, tırnaklarını kesmekten, başındaki veya bedenindeki saçı tıraş etmekten, sakalını kesmekten, başını ve yüzünü örtmekten, hatmi otuyla sakalını veya başını yıkamaktan, gömlek veya şalvar veya cübbe giymekten, sarık sarmak, takke takmak veya mest giyinmekten, ‘ancak ayakkabı bulamazsa mestlerini topuk kısmından keser’ (onları giyebilir), zaferanla veya usfur ile veya başka bir boya ile boyanmış elbise giymekten sakınsın.[6] Ancak boyalı elbise, artık boya çıkarmayacak kadar yıkanmışsa müstesnadır (giyilebilir.)

İhramlı için gusl etmek, hamama girmek, Beytullah’ın gölge-sinde veya mahfil içinde gölgelenmek, beline kemer bağlamak ve düşmanıyla vuruşmak caizdir. Beş vakit namazın peşinde ve her bir yüksek mekâna yükselince veya vadiye inince veya kafileyle karşılaşınca ve seher vakitlerinde sesini yükselterek telbiyeyi çok okur.