.

162. MEKTUBUN BAŞLIĞI VE KONUSU

Yüz altmışikinci mektup, Hoca Muhammed Sıddık’a yazılmıştır.

Mübarek Ramazan ayının faziletini, onun yüce Kur’anla olan müna-sebetini ve bunlarla alakalı hususların beyanı hakkındadır.

162. MEKTUBUN TERCÜMESİ

Hak subhanehu’nun ismi şerifi ile başlıyorum.

Bil ki kelam şanı (sıfatı) ki zati şanlar (Allahu teala'nın Zat'ını tanıtan bir sıfat) cümlesindendir, zati olan bütün kemalatları ve sıfati şanları cem etmiştir. Bunlar evvelki ilimlerde zikredildiği gibidir.

Mübarek Ramazan ayı, bütün hayırlar ve bereketleri cem edicidir. Bütün hayır ve bereketler, Hazreti Zat (teala ve tekaddes) tarafından akıtılmış olup, şuunatı subhaniyyenin neticeleridir. Varlık arsasında zahir olan her şer ve noksanlığın kaynağı, hâdis zat ve hâdis olan (mahlukatın) sıfatlardır.

“Sana isabet eden iyilik Allah’tandır. Sana isabet eden kötülük nefsindendir.”  Ayeti bu hususta kati delildir.

Şu ayın bütün hayırları ve bereketleri, şu zati kemalatların netice-leridir ki hepsi, kelam şanında cem oldular. Yüce Kur’an, şu cem eden şanın hakikatının tamamının hasılıdır. Şu mübarek ay için, yüce Kur’an ile tam bir münasebet vardır; şu haysiyyetten ki Kur’an bütün kemalatları cem eder, şu ay ise şu kemalatların neticesi ve meyvesi olan bütün hayır-ları cem eder. İşte bu münasebet, Kur’anın şu ayda inmesine sebeb oldu.

Allahu teala buyurdu, “Ramazan ayı, kendisinde Kur’an indirildi.”

Bu ayda Kadir gecesi, bu ayın hulasası ve özüdür. O öz derece-sinde olup, şu ay onun kabuğu gibidir. Her kimin üzerine bu ay uğrarsa ve o kişi cem’iyyet üzere olursa, onun hayırlarıyla ve bereketleriyle hazlanırsa, senenin tamamında da muvaffak olur, o senede hayırlar ve bereketlerle feyizlenir.

Allahu subhanehu, şu gibi mübarek ayın bereketlerine ve hayırlarına bizi muvaffak eylesin, büyük nasible bizi rızıklandırsın.

Resullerin sonu olan Hazreti Peygamber (üzerine salat, selam ve tahıyye olsun) buyurdu:

“Sizden biri iftar edince hurma ile iftar etsin, zira o berekettir.”

Peygamber aleyhisselam (kendisi de) hurma ile iftar etti.

Hurmanın bereket olmasına gelince, zira onun ağacı olan ‘Nahle’ hurma ağacı, insan gibi camiiyyet ünvanı ve adaletlilik sıfatı üzere yaratıl-mıştır. İşte bu sebeble peygamber aleyhisselam hurmayı, Âdemoğlunun halası diye isimlendirdi. Zira Âdem aleyhisselamın çamurundan arta kalan dan hurma yaratılmıştır. Bu husus aleyhissalatü ves-selamın buyurduğu gibi: “Halanız hurmaya ikram edin, zira o, Âdem aleyhisselamın çamurundan arta kalandan yaratılmıştır.”

Onu bereket diye isimlendirmesi, şu cem edicilik itibarıyla olması mümkündür. Onun meyvesi olan ‘temre’/hurma ile iftar etmek, iftar edenden bir cüz ile olur. Onun hakikatı camiiyyesi, şu cüz olmak itibarıyla, insanın hakikatından bir cüz olur. Onu yiyen, nihayetsiz kemalatları cem edici olur ki, bunlar, şu itibarla cem edici olan hurmanın hakikatına derc olunmuştur.  

Şu mana, her ne kadar mutlak olarak hurmanın yenmesiyle hasıl olsa da; iftar vakti ki oruçlu o anda mani şehvetlerden ve fani lezzetlerden boş kalır; şu mananın tesiri daha fazla olur, şu mananın zuhuru o anda daha mükemmel ve tamam olur.

Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem’in şu kavli şerifinin,

“Kişinin sahuru, hurma (ile) ne güzeldir” şu itibarla olması mümkün-dür ki, hurmanın gıdası onu yiyenden cüz olur, onun hakikatını tamamlar, gıdanın hakikatını tamamlamaz. Bu mana oruç anında yok olunca, şu manayı telafi için hurma ile sahura rağbetlendirdi. Onu yemekte bütün yiyeceklerin faidesini yemek vardır. İftar vaktine kadar bereketi, şu camiiy-yet itibarıyla kalır. Şu zikredilen gıda olmak faidesi, ancak bu gıda şer’i ölçüye bağlı olursa hasıl olur, şeriatın haddini kıl kadar geçmezse.

Yine şu faidenin hakikatı, onu yiyen, sureti geçmiş olmalı ve manaya ulaşmış, hakikate vasıl olmuş, zahirden batın ile mutmeinne olmuş olmalı-dır. Bu durumda gıdanın zahiri, zahire imdatçı olur, batını ise batınını kemale erdirir. Değilse, faidesi zahire imdat için olur, onu yiyen de aynen noksanlıkta kalır.

Şiir:

Cevher yemekte gayret et, bundan sonra neyi istersen ye!

Şu, yani hurmayı yiyenin gıdasını tamamlaması, iftarın acele edilme sinin ve sahurun ertelenmesinin sırrıdır.

Allah’ın selamı üzerinize olsun.